มารู้จัก มนุษย์กับความสูง Human height เเละสิ่งที่เกิดขึ้น

มนุษย์กับความสูง Human height 

ในปัจจุบันนี้เรื่องของเพิ่มความสูงจัดว่าเป็นหนึ่งในดัชนีชี้วัดการมีบุคลิกภาพที่ดี ซึ่งรวมไปถึงโอกาสของการได้รับความสำเร็จในหน้าที่การงาน ความน่าสนใจของตัวแปรจากความสูงนี้เองจึงเป็นที่มาของการศึกษาทางสถิติในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมาในสหรัฐอเมริกา ตัวอย่างเช่น ผลทางสถิติในการชิงตำแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาตกเป็นของผู้สมัครที่มีเพิ่มความสูงมากกว่าถึง 22 ใน 25 ครั้งในช่วงศตวรรษที่ 20 ที่ผ่านมา หรือความสูงที่ได้เปรียบย่อมส่งผลต่อการเล่นกีฬาอาชีพ รวมไปถึงอาชีพนักร้องนักแสดง ขณะที่ผู้ที่มีรูปร่างเล็กกว่าอาจได้เปรียบในกีฬาบางประเภท อย่างเช่น ยิมนาสติก การขับรถแข่ง เป็นต้น ด้วยเหตุนี้จึงไม่น่าแปลกใจเลยว่า ความสูงเป็นหนึ่งในลักษณะทางกายภาพที่หลายคนต้องการ ไม่แพ้รูปร่างหน้าตา หรือบุคลิกภาพด้านอื่นๆ

Human_height

ปัจจัยหลักที่มีผลต่อความสูง 

สำหรับความสูงของคนไทยหรือชาวเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อาจเสียเปรียบคนขาวและคนดำ หรือแม้แต่คนเอเชียตะวันออก ทั้งนี้เป็นเพราะปัจจัยทางด้านเชื้อชาติและพันธุกรรมเป็นสาเหตุหลัก โดยตัวเลขในปี 2010 ได้รายงานว่า ความสูงเฉลี่ยของคนไทยเพศชายที่มีอายุ 19 ปี ขึ้นไปอยู่ที่ 170.3 ซม. และเพศหญิงอยู่ที่ 159.0 ซม. ซึ่งเมื่อเทียบกับคนทางฝั่งยุโรปหรืออเมริกานั้นแทบจะทิ้งห่างกันไปกว่า 10 ซม. เลยทีเดียว

แต่อย่างไรก็ตามเมื่อความเจริญทางด้านการแพทย์และวิทยาศาสตร์การกีฬาได้เข้ามามีบทบาทมากขึ้นในสังคมปัจจุบัน ความสูงของคนทุกชาติต่างมีแนวโน้มที่จะปรับตัวสูงขึ้นตามลำดับ นอกจากปัจจัยทางด้านชาติพันธุ์ (Ethnicity) ที่มีผลต่อการเพิ่มความสูงแล้ว ยังมีปัจจัยอื่นที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ความแตกต่างของพันธุกรรม (Genetic variations) พฤติกรรมการดำรงชีวิตในวัยเด็ก (Childhood lifestyle differences) ซึ่งได้แก่ โภชนาการและสารอาหาร (Nutrition) พฤติกรรมการนอนหลับ (Sleeping pattern and sufficiency) และภาวะฮอร์โมนที่เกี่ยวกับการเจริญเติบโต (Hormonal modulation) ซึ่งสามารถส่งผลโดยตรงต่อความสูงได้
คุณอาจไม่เชื่อว่าความสูงเฉลี่ยของวัยรุ่นชาวเกาหลีใต้ต่างจากชาวเกาหลีเหนือถึง 12 ซม. นั่นย่อมแสดงให้เห็นว่า
สารอาหารนั้นมีผลอย่างมากต่อความสูงแม้ว่าจะเป็นคนชาติเดียวกันที่มีลักษณะทางพันธุกรรมที่ใกล้เคียงกันก็ตาม

marvel-height-chart

กราฟการเติบโตของมนุษย์และกระบวนการของการเติบโต 

คนเราจะสูงแค่ไหนนั้นขึ้นอยู่กับการยืดขยายของแนวกระดูกตามแนวตั้ง (Vertical growth) ซึ่งจะถูกควบคุมโดยฮอร์โมน Growth hormone ที่หลั่งจากต่อมใต้สมองส่วนหน้า และฮอร์โมน Insulin-like growth factor 1(IGF-1) จากตับ ซึ่งฮอร์โมนทั้งสองจะหลั่งออกมาตลอดชีวิตของเรา แต่จะมีระดับที่สูงที่สุดในช่วงที่เราอยู่ในวัยเจริญพันธุ์ (Puberty age) และจะปล่อยออกมาอย่างมาก (Burst release) ในช่วงที่เรานอนหลับลึก

ช่วงที่เด็กสามารถเพิ่มความสูงแบบก้าวกระโดด กราฟของเพิ่มความสูงเมื่อเทียบกับอายุจะชันมากที่สุด โดยทางการแพทย์
จะถือว่าช่วงนี้เป็นช่วงโปรโมชั่นที่คุณพ่อคุณแม่ควรให้ลูกได้รับอาหารอย่างเต็มที่ ได้พักผ่อนนอนหลับอย่างเพียงพอ

  • เพศชาย ความสูงเพิ่มขึ้นอย่างมากในช่วงอายุประมาณ 13-20 ปี ประมาณ 6-8 ซม./ปี
  • เพศหญิง ความสูงเพิ่มขึ้นอย่างมากในช่วงอายุประมาณ11.5-16 ปี ประมาณ 5-7 ซม./ปี

เมื่อพ้นจากระยะที่ว่านี้ไปแล้ว ร่างกายโดยเฉพาะในส่วนของกระดูกจะเข้าสู่ช่วงใกล้หยุดการเจริญเติบโต (Latent phase) สังเกตได้จากเด็กเริ่มเป็นหนุ่มเป็นสาว เช่น ดูจากการมีประจำเดือน การที่สะโพกเริ่มผายออก และการมีเต้านมในผู้หญิง หรือมีเสียงแตกหนุ่มและมีการหลั่งน้ำอสุจิสำหรับในผู้ชาย เป็นต้น

หลังจากนั้นจะเข้าระยะสิ้นสุดของการเจริญเติบโต (Completion of puberty) ซึ่งจะพบว่า แผ่นกระดูกส่วนปลายที่เรียกว่า Epiphyseal plates ที่พบได้ในส่วนกระดูกยาวโดยเฉพาะบริเวณขา ซึ่งถือว่าเป็นศูนย์กลางของการเจริญเติบโตของกระดูกนั้นจะปิดหรือหายไป โดยทางการแพทย์จะนับว่าเป็นระยะสิ้นสุดของการเจริญเติบโต
การออกกำลังกายเพิ่มความสูง Can exercise enhance physical height ? 

ปัจจัยที่ส่งผลโดยตรงต่อการเพิ่มความสูงของร่างกายนั้นได้แก่ อาหารและโภชนาการ กรรมพันธุ์ผ่านทางจีโนมที่ควบคุมความสูง ชาติพันธุ์ และที่ขาดไม่ได้ก็คือการออกกำลังกาย แน่นอนว่าการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอและถูกต้อง ย่อมส่งผลให้การเจริญเติบโตของร่างกายเป็นไปอย่างปกติ ซึ่งการออกกำลังกายจะช่วยให้ระบบกระดูกและกล้ามเนื้อมีการเจริญเติบโตได้ดีแค่ไหนนั้น วันนี้เรามีคำตอบให้คุณ

ความสำคัญของการออกกำลังกายกับความสูง 

การออกกำลังกายจะช่วยทำให้ระบบการหลั่งฮอร์โมนโดยเฉพาะฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับการเจริญเติบโต (Growth hormone) เป็นไปอย่างปกติ ซึ่งในเด็กและวัยรุ่น เซลล์กระดูกจะตอบสนองต่อฮอร์โมนเหล่านั้นทำให้เกิดการยืดขยายของแนวกระดูกทั่วทั้งร่างกายอย่างสมดุล รวมไปถึงการสะสมแคลเซียม (Calcium deposition) ซึ่งส่งผลต่อความหนาแน่นของมวลกระดูก และหลังจากนั้นระบบของร่างกายจึงสร้างมัดใยกล้ามเนื้อตามแนวกระดูกตามมา ซึ่งนั่นก็เป็นเหตุผลที่อธิบายว่า ทำไมการออกกำลังกายสามารถช่วยกระตุ้นความสูงในเด็กวัยเจริญเติบโตได้

รูปแบบการออกกำลังกายสำหรับเด็กและวัยรุ่น

สำหรับการออกกำลังกายที่เหมาะสมกับเด็กและวัยรุ่นเพื่อช่วยส่งเสริมพัฒนาการและความสูง แน่นอนว่าการออกกำลังกายแบบคาร์ดิโอ (Cardio exercise) เช่น การวิ่ง การเล่นบาสเก็ตบอล หรือกีฬาประเภทว่ายน้ำ สามารถช่วยส่งเสริมระบบการทำงานของร่างกายตลอดจนฮอร์โมนต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเจริญเติบโตได้เป็นอย่างดี

สำหรับการออกกำลังกายเฉพาะที่ช่วยเพิ่มความสูงนั้น มักเป็นผลจากการออกกำลังกายประเภทการยืดกล้ามเนื้อ (Stretching exercise) ซึ่งช่วยทำให้เกิดการยืดของแนวกระดูกออกไป ตัวอย่างการออกกำลังกายดังกล่าว อาทิเช่น

Hanging บน Horizontal bar หรือการโหนบาร์ ความแตกต่างของการออกกำลังกายประเภทนี้ก็คือ ผู้เล่นจะใช้แรงเหวี่ยงต้านกับแรงโน้มถ่วง (Horizontal position against gravity) ขณะที่การออกกำลังทั่วไปจะเป็นการออกกำลังตามแนวตั้ง (Vertical) ซึ่งจะทำให้เกิดแรงอัดที่กระดูกข้อต่อและสันหลัง การโหนบาร์ควรมีการเหวี่ยงตัวไปมาประมาณรอบละ 20 วินาที โดยทำซ้ำอย่างน้อย 3 ชุด ตำแหน่งของฝ่ามือทั้งสองควรจะอยู่ใกล้กันเท่าที่จะทำได้และจับกับบาร์ให้แน่น ขณะที่แขน ไหล่ และสะโพกให้ปล่อยตามสบาย

นอกจากนี้ยังมีการออกกำลังกายที่เน้นการยืดกระดูกบริเวณหลัง (lower back) โดยให้นอนคว่ำหน้ากับพื้นแล้วยืดแขนซ้ายไปด้านหน้าจนสุดพร้อมกับยกขาขวาขึ้นให้ห่างจากพื้น ค้างไว้อย่างน้อย 4 วินาที แล้วจึงเปลี่ยนเป็นแขนขวากับขาซ้ายสลับไปมา

ด้วยเหตุนี้เราจึงอาจกล่าวได้ว่า การออกกำลังกายเป็นสิ่งสำคัญต่อเด็กและวัยรุ่น เพราะการออกกำลังกายอย่างเหมาะสมช่วยให้กระดูกแข็งแรง และยังส่งผลดีต่อการยืดของแนวกระดูกซึ่งมีผลต่อความสูงในเด็กวัยเจริญเติบโตอีกด้วย

original_incredible-height-chart

 

Q&A เรื่องความสูง

Q1) ถ้าต้องการให้ลูกสูงควรดูแลตั้งแต่เมื่อไหร่ และเด็กจะหยุดสูงเมื่ออายุเท่าไหร่ ?

A1) โดยปกติแล้วความสูงของเด็กจะเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจนในสองช่วงหลักๆ คือ

  • ช่วงแรกเกิดจนถึงสองปีแรก กับช่วงที่เข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ (Puberty age)
  • โดยเด็กชายจะอยู่ระหว่าง 13-20 ปี และเด็กหญิง 11-17 ปีซึ่งความสูงของเด็กหลังจากช่วงอายุดังกล่าวจะเพิ่มขึ้นได้อีกเล็กน้อย ดังนั้นหากบุตรหลานต้องการคำปรึกษาเกี่ยวกับการเพิ่มความสูง ช่วงเวลาดังกล่าวจึงเป็นช่วงที่เหมาะสมที่สุดโดยสำหรับช่วงแรกเกิดจนถึงสองปีแรก ปัจจัยทางโภชนาการและการนอนหลับอย่างเพียงพอเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างมาก เด็กควรจะได้รับอาหารที่มีโปรตีน วิตามิน เกลือแร่อย่างเพียงพอ เช่น นม เนื้อแดง ไข่ ในแต่ละมื้อและสำหรับช่วงที่เด็กกำลังจะก้าวเข้าสู่วัยรุ่นจะเห็นได้ว่า เด็กหญิงจะเริ่มเร็วกว่าเด็กชายประมาณ 2-3 ปีดังนั้นคุณพ่อคุณแม่ที่มีลูกสาวจึงควรตระหนักถึงความจริงในข้อนี้เพื่อเตรียมตัวและให้คำแนะนำในเรื่องของอาหารและการออกกำลังกายที่ถูกต้องไว้แต่เนิ่นๆ เพราะเด็กผู้หญิงหลายคนอาจปฏิเสธอาหารเพราะห่วงเรื่องรูปร่างจนเกินไปจึงทำให้เสียโอกาสในการเพิ่มความสูง

    สำหรับในเด็กชายนั้น ข้อสังเกตอย่างหนึ่งก็คือ เด็กชายจะมีช่วงอายุการเติบโตยาวนานกว่าเด็กหญิง ดังนั้นช่วงก่อนอายุ 20 ปีจึงเป็นช่วงที่เด็กชายมีโอกาสสูงได้มากที่สุด ซึ่งคุณพ่อคุณแม่ควรดูแลและบำรุงสารอาหารให้กับคุณลูกอย่างเต็มที่

Q2) จะมีวิธีเพิ่มความสูงอีกไหม ถ้าเราผ่านช่วงวัยเจริญเติบโตมาแล้ว (20+) ?

A2) ในช่วงวัย 20-25 ปี อาจจะยังเป็นช่วงที่ยังสามารถสูงได้อีกเล็กน้อย แต่จะไม่ชัดเจนเท่ากับช่วงที่เด็กกำลังอยู่ในวัยเจริญเติบโตดังที่กล่าวข้างต้น โภชนาการและสารอาหารที่รับประทานในช่วงอายุดังกล่าวจะถูกนำไปใช้เพื่อการทำงานของระบบต่างๆ ของร่างกายโดยรวม โดยมิได้มุ่งเน้นในเรื่องของการเพิ่มความสูงเท่าใดนัก

การเพิ่มความสูงของผู้ที่มีอายุเกินวัยเจริญเติบโตมาแล้วนั้นจำเป็นจะต้องอาศัยเทคโนโลยีทางการแพทย์เพียงอย่างเดียว ตัวอย่างเช่น การใช้เครื่องดึงหลังและคอ ซึ่งจะทำให้เกิดการกระตุ้นหมอนรองกระดูก และจะส่งผลให้ความสูงเพิ่มขึ้นเล็กน้อยประมาณ 0.5-1 ซม. หากต้องการความสูงเกินกว่า 5 ซม.ขึ้นไป จำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดเพื่อเพิ่มความสูงที่เรียกว่า Fitbone (Fully integrated telescopic bone) surgery ซึ่งใช้ได้กับผู้ที่อายุ 20 ปีขึ้นไป

โดยการผ่าตัดวิธีนี้จะเป็นการฝังอุปกรณ์ยืดกระดูกบริเวณช่วงขาด้านบน (Femur) หรือช่วงขาบริเวณหน้าแข้ง (Tibia and Fibula) ให้ยาวออกไปประมาณชิ้นละ 5 cm โดยแพทย์จะทำการตัดกระดูกที่ต้องการจะยืดออกจากกัน (Osteotomy) แล้วจึงติดตั้งเครื่องมือดังกล่าวที่สามารถดึงกระดูกให้ห่างออกจากกันวันละ 1 มิลลิเมตรติดต่อกัน 50 วัน และการรักษาหลังจากนั้นจะกินเวลามากกว่าหนึ่งปี มีค่าใช้จ่ายที่สูงมากถึง 3-4 ล้านบาท นอกจากนี้ยังมีข้อควรระวังมากมาย ดังนั้นผู้รับการรักษาจึงต้องอยู่ในการดูแลของแพทย์ออร์โธปิดิกส์อย่างใกล้ชิด

Q3) ต้องทานอาหารเสริมแค่ไหนจึงจะเห็นผลเรื่องความสูง ? 

A3) สำหรับการรับประทานอาหารเสริมที่ช่วยในเรื่องของความสูงสำหรับเด็กวัยเจริญเติบโตนั้น ได้แก่

  • กรดอะมิโน L-Arginine & L-Ornithine 2 เม็ด/วัน ก่อนนอน เพื่อกระตุ้นการหลั่งและการทำงานของ Human growth hormone (hGH)
  • นอกจากนี้ยังมีแร่ธาตุแคลเซียม (Calcium) ซึ่งได้จากการดื่มนมหรือจากการรับประทานเแคลเซียมเสริมชนิดเม็ดประมาณ 1 กรัม/วัน
  • และสารอาหารกลุ่มโปรตีนและกรดอะมิโน (Protein & Amino Acid)ร่วมกับการทานอาหารที่ถูกต้องตามหลักโภชนาการและออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ สำหรับผู้ที่อยู่ในวัยกำลังเจริญเติบโตควรรับประทานต่อเนื่องอย่างน้อย6 เดือน ขึ้นไป